Haber Üsküdar: Enes Erçıktı

Çankırı Merkez’de, ekonomik sorunların altından kalkamayan Anadolu’ya Tercüman, Bizim Çankırı, Çankırı’da Yeni Gün, Doğruyol ve Karatekin gazetelerinin yöneticileri 2024 yılı sonuna doğru bir araya gelerek kapanma ve tek bir yeni gazete çıkarma kararı aldılar. Yeni gazetenin ismi Çankırı olarak belirlendi.

Çankırı yerel basınında yaşanan bu birleşme sürecini ve sorunlarını Çankırı Çalışan Gazeteciler Derneği Eski Başkanı Murat Demir ve Çankırı Haber.net Yazı İşleri Müdürü Burak Kaya ile konuştuk.

Gazeteci Murat Demir: “BİK, gazetelerin birleşmesi yönündeki telkinlerini bir süredir dile getiriyordu”

Cemiyet Başkanlığını yaptığı dönemde gerçekleşen gazete birleşmelerini değerlendiren Çankırı Çalışan Gazeteciler Derneği Eski Başkanı Murat Demir, şunları söyledi: “Basın İlan Kurumu, Türkiye genelindeki pek çok ilde olduğu gibi ilimizde de gazetelerin birleşmesi yönündeki telkinlerini bir süredir dile getiriyordu. Ekonomik koşulların ağırlaşması, ilan ücretlerinin artan maliyetleri karşılamaması, dijital basının ön plana çıkması ve buna bağlı olarak gazete satışlarının ciddi oranda düşmesi nedeniyle birçok gazete uzun süredir ekonomik darboğazdaydı. Basın İlan Kurumu’nun yönlendirmeleri sonucunda, Çankırı’da yayın yapan beş gazete tek bir çatı altında birleşme kararı aldı. Gönül isterdi ki böyle bir tabloyla hiç karşılaşmayalım. Çünkü beş farklı gazete demek, beş farklı ses, beş ayrı görüş ve beş farklı bakış açısı demekti. Bugün gelinen noktada tek bir gazete var, ne yazık ki ‘çok seslilik’ ortadan kalkmış durumda. En azından iki gazete varlığını sürdürülebilseydi, şehirde bir rekabet ortamı ve fikir zenginliği oluşabilirdi.”

“Bir şehirde gazeteler kapanıyorsa, halk yerel basına yeterince destek vermiyor demektir”

Kamuoyunda birleşme kararına yönelik tepkilere de değinen Murat Demir, “Büyük bir çoğunluk ‘iyi olmadı’ görüşünü savunurken, bazı kesimler ise ‘Çankırı zaten beş gazeteyi taşıyamazdı, birleşme yerinde bir karar oldu’ şeklinde görüş bildirdi. Ancak burada asıl ıskalanan nokta şudur: Bir şehirde gazeteler kapanıyorsa, halk yerel basına yerel basına yeterince destek vermiyor demektir. Eğer gazeteye gelip, ‘Eski gazete var mı?’ diye soranlar, ‘Bugünün gazetenizden bir tane alabilir miyim?’ deselerdi; yerel gazetelerimiz için bugün her şey çok daha farklı olabilirdi” dedi.

“Birleşme sürecinde en büyük zararı basın emekçileri gördü”

Birleşme sürecinde muhabirlerin durumunu sorduğumuzda, Murat Demir şunları söyledi: “Gazetelerin birleşme sürecinde en büyük zararı, her zaman olduğu gibi yine basın emekçileri gördü. Bu yapısal değişiklik sonucunda maalesef pek çok meslektaşımız işsiz kalarak mağdur oldu; sonuç itibarıyla bu birleşme sadece gazete sahiplerinin ekonomik yükünü hafifletmeye yaradı.”

Gazeteci Burak Kaya: “Güçlü bir yerel basın, ancak farklı bakış açıları ve çoğulcu bir yapı ile mümkündür”

Çankırı Haber.net Yazı İşleri Müdürü Burak Kaya, birleşmeler iyi mi oldu kötü mü şeklindeki sorumuzu şöyle cevaplandırdı: “Öncelikle, Çankırı’da yaklaşık 65 yılı aşkın bir geçmişe sahip, benim de meslek hayatıma ilk adım attığım Doğruyol gazetesi gibi köklü bir çınarın yayın hayatına son vermesi son derece üzücüdür. Bu gazete yalnızca bir yayın organı değil, aynı zamanda kentin hafızasını taşıyan, yılların emeğini ve birikimini barındıran önemli bir değerdir. Basın açısından değerlendirdiğimizde ise bu durum, beraberinde ayrı bir burukluğu da getirmektedir. Çünkü burada asıl dikkat çekilmesi gereken nokta, Çankırı’da basın çeşitliliğinin ne kadar gerekli olduğudur. Bugün geldiğimiz noktada, şehirde basın organlarının azalmasıyla birlikte farklı fikirlerin ve seslerin tek bir noktada toplanması, yani basın alanında bir tekelleşme riski ortaya çıkmaktadır. Oysa güçlü bir yerel basın, ancak farklı bakış açıları ve çoğulcu bir yapı ile mümkündür.”

Çankırı halkı bu birleşmeleri nasıl karşıladı sorusuna Burak Kaya, “Vatandaşların gazetelerin birleşmesi konusundaki yaklaşımına gelince; elbette toplumda bir şaşkınlık ve soru işareti oluşmuştur. Ancak günümüz koşulları göz önüne alındığında, yazılı basının ayakta kalabilmesi için kendini yenilemesi artık bir tercih değil, zorunluluktur. Sadece basılı yayınla yetinmek yeterli değildir; gazetelerin dijital mecralarda da güçlü, etkin ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması gerekmektedir. Kendini yenileyemeyen, çağın gereklerine uyum sağlayamayan her oluşum yok olmaya mahkûmdur. Yerel basının geleceği; yenilikçi, dijitalle uyumlu ve çok sesliliği koruyan bir anlayışla yoluna devam etmesine bağlıdır” şeklinde cevap verdi.

“Çankırı’da basın her zaman geri planda görüldü”

Birleşme sonrası habercilik iyileşti mi şeklindeki sorumuzu cevaplandıran gazeteci Burak Kaya şunları söyledi: “Çankırı'da basın her zaman geri planlarda görüldüğü için geçmişten bugüne dek Çankırı'nın sorunlarına yeterince değinilmedi. Hâlâ da öyle sürüyor. Sorunlara değinmek de zor zaten. Küçük şehirde özgür düşünceler daha dar alanlarda sıkışmış durumda.”

“Sektörün dijitale kayması kesinlikle hızlı habercilik açısından olumlu”

Burak Kaya, gazetecilik sektöründeki dijitalleşme konusunda da şunları ifade etti: “Sektörün dijitale kayması bazı durumlar dışında hızlı habercilik açısından olumlu. Ancak, sosyal medyada bazı oluşumların haber kisvesi altındaki yanlış, yalan ve asılsız duyuruları İletişim Başkanlığı gibi kurumlar tarafından kontrol altına alınmalı. Vergisiz ve haksız şekilde yayın yapıp dezenformasyon oluşturuyorlar.”