Tokat'ta basılı gazete sayısı, birleşme ve kapanmalar sonrası bire düştü

Haber Üsküdar: Ahmet Can Aras

Tokat’ta yerel gazetelerin birleşme süreci, artan ekonomik zorluklar ve dijital dönüşümün etkisiyle yıllar içinde kaçınılmaz hâle geldi.

2015 yılına kadar 9 basılı gazetenin bulunduğu Tokat’ta, gazeteler birleşme kararı aldı ve gazete sayısı 2015’te 4’e düştü. Birleşme öncesi yayımlanan Tokat Haber, Güneş, Tokat, Bölge Ekspres, Sesimiz, Hürsöz, Hürses, Yeni Tokat ve Pusula gazeteleri, Tokat Haber, Tokat, Hürsöz ve Sesimiz gazeteleri olarak devam etme kararı aldılar. Tokat ve Tokat Güneş gazetelerinin resmi ilan yayımlama hakları Ekim 2020’de sonlandırıldı. Tokat Haber gazetesi adını 2020 yılında Tokat Güneş ile birleşerek adını Tokat Güneş Haber şeklinde değiştirdi. Bu gazetenin resmi ilan yayımlama hakkı 2023 Kasım ayında sonlandırıldı. Böylece, Tokat’ta tek basılı gazete kaldı: Tokat Hürsöz.

Tokat Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Musa Özdemir ve Tokat Haber İmtiyaz Sahibi gazeteci Kemal Özdilek, Tokat basınındaki bu dönüşümü Haber Üsküdar’a değerlendirdi.

Tokat Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Musa Özdemir: “Amaç daha nitelikli ve özgür bir yerel medya oluşturmaktı”

Tokat Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Musa Özdemir, birleşme sürecinin Basın İlan Kurumu öncülüğünde ve meslek örgütlerinin aracılığıyla yürütüldüğünü belirterek, temel hedefin yerel basını daha güçlü hâle getirmek olduğunu söyledi. Özdemir, 2015 yılında Tokat’ta resmi ilan alan dokuz gazetenin yayın hayatına devam ettiğini hatırlatarak, bu yapının zamanla hem ekonomik hem de içerik açısından sorunlar doğurduğunu ifade etti.

Birleşme kararının baskı ve içerik kalitesini artırma amacı taşıdığını vurgulayan Özdemir, hedeflerinin baskı ve içerik kalitesi yüksek, daha güçlü ve daha özgür bir yerel medya yapısı oluşturmak olduğunu dile getirdi. “Süreçte basın emekçilerinin mağdur edilmemesi için özel bir hassasiyet gösterdik” diyen Özdemir, hiçbir basın mensubunun ekonomik ya da manevi olarak zarar görmemesi adına gerekli tüm görüşmelerin yapıldığını kaydetti.

Basılı gazetelerin sayısının azalmasına karşın dijital mecraların yeni imkânlar sunduğuna dikkat çeken Özdemir, Basın İlan Kurumu’nun internet haber sitelerine tanıdığı haklar sayesinde yerel basın için yeni bir ilan ve reklam alanı oluştuğunu söyledi. Haber içerikleri açısından birleşmenin olumlu sonuçlar doğurduğunu belirten Özdemir, yerelden bölgesel haberciliğe doğru bir genişleme yaşandığını, farklı seslerin görünürlüğünün arttığını ve internet siteleri ile sosyal medyanın bu süreci desteklediğini ifade etti.

Kemal Özdilek: “Birleşme olmasaydı gazeteler kaçınılmaz olarak kapanacaktı”

Tokat Haber İmtiyaz Sahibi gazeteci Kemal Özdilek, yerel gazetelerin birleşme sürecinin temelinde ekonomik zorluklar ve insan kaynağı yetersizliğinin bulunduğunu belirtti. Özdilek, 2009 yılında Tokat Gazeteciler Cemiyeti Başkanlığı görevini yürüttüğü dönemde birleşme fikrinin ilk kez gündeme geldiğini hatırlatarak, o dönemde il merkezinde günlük yayımlanan sekiz gazetenin bulunduğunu ancak bu yapının sürdürülebilir olmadığını söyledi.

Özellikle kâğıt maliyetlerindeki artışın yerel basını ciddi biçimde zorladığını ifade eden Özdilek, SEKA’nın kapanmasıyla birlikte kâğıdın ithal edilmeye başlandığını, döviz kuru üzerinden belirlenen fiyatların yerel gazeteler için büyük bir yük hâline geldiğini, “gazeteler için en büyük yük artan kağıt maliyetleri oldu” diyerek dile getirdi.

Birleşme sürecinin çalışanlar açısından önemli kazanımlar sağladığını aktaran Özdilek, birleşme öncesinde birçok gazetede asgari ücretin dahi ödenemediğini, birleşme sonrası ise maaşların ve sosyal hakların düzenli hâle geldiğini belirtti.

Birleşmeye karşı çıkan gazetelere de çözüm üretmeye çalıştıklarını anlatan Özdilek, gazetelerin tamamen kapanmasını istemedikleri için birleşmeye karşı olanlara “gazetenizi basalım” önerisinde bulunduklarını, ancak bu teklifin kabul edilmediğini ifade etti. Zamanla ekonomik şartların daha da ağırlaştığını ve bu gazetelerin fiilen yayın yapamaz hâle geldiğini söyleyen Özdilek, bugün gelinen noktada tek gazete yapısının ekonomik açıdan zorunlu hâle geldiğine dikkat çekti.

Tek gazete modeli sayesinde hem mali disiplinin sağlandığını hem de mesleki etik açısından daha sağlıklı bir yapı oluştuğunu vurgulayan Özdilek, birleşme gerçekleşmemiş olsaydı gazetelerin kaçınılmaz olarak kapanacağını dile getirdi.

Tokat örneği, yerel basında birleşmenin bir tercih değil, ekonomik ve yapısal koşulların dayattığı bir zorunluluk hâline geldiğini ortaya koyuyor. Hem meslek örgütleri hem de sektör temsilcileri, doğru yönetilen birleşmelerin yerel basının sürdürülebilirliği açısından önemli bir çözüm sunduğu görüşünde birleşiyor.